GEBZE’YE DAİR
Gebze, Marmara Bölgesi’nin doğusunda İzmit Körfezi’nin kuzey kesiminde yer alan, zengin bir tarihi geçmişe sahip, ekonomisi; tarım, hayvancılık ve sanayie dayalı Türkiye’nin hızla gelişen ve büyüyen ilçesidir.
Gebze Marmara Bölgesi’nde Kocaeli iline bağlı olarak Anadolu’nun İstanbul’a ve Avrupa’ya bağlantı konumunda bulunan limanlar, havalimanı, devlet demir yolları ve E-5, TEM karayolları çevresinde kurulmuş olup, TEM otoyolunun güneyinden Marmara Denizi ve İzmit Körfezi’ne kadar uzanmakta, batısında İstanbul iline bağlı Tuzla ilçesi yer almakta ve yolların doğu-batı yönünde olması nedeniyle kentsel alanı ve sanayisi bu doğrultuda gelişmiş bir sanayi alanıdır. Gebze ana ulaşım yolları üzerindeki konumu nedeni ile uzun yıllar Anadolu’dan İstanbul’a göç eden Anadolu halkının, İstanbul’a ulaşamadan önce uğradığı bir ayak olmuştur. İstanbul nüfusunun 10 milyonu aşması kentin sorunlarını artırmış, sanayi tesislerinin İstanbul dışında yerleşmesine gereksinim duyulmuştur. Yeni yerleşim yeri arayışlarının bir sonucu olarak, sanayi tesislerinin büyük çoğunluğu İstanbul’a en yakın konumda olan Gebze’ye akın etmiştir.Toprağın maliyetinin ucuz ve kolay bulunur oluşu Gebze’yi sanayinin cazibe merkezi haline getirmiştir. Kentin, limanlara yakınlığının yanında E-5 ve TEM karayollarının birbirine çok yakın bir alanında kurulmuş olması, havalimanlarına ve demiryollarına yakınlığı, hem Avrupa’ya yapılacak ticarette hem de Anadolu, Orta Asya ve Orta Anadolu’ya geçiş için taşıma kolaylıkları sunması, Türkiye’nin en fazla kalkınmış üç büyük kentinin ortasında ve onlara yaklaşık olarak 45 dakika uzaklıkta olması da yatırımcıların dikkatlerini bu bölge üzerinde yoğunlaştırmasının temel nedenleri arasında bulunmaktadır. Son yıllarda yüksek yetenekli iş gücüne artan talep nedeniyle, birçok üniversite de bölgede yer almaya başlamıştır. Gebze’nin 2000 yılı sayım sonuçlarına göre toplam nüfusu 421.932’tür. Gebze Belediyesi sınırları içerisindeki kent nüfusu ise 253.487’dır. Doğusunda İzmit, batısında İstanbul, kuzeyinde Şile, güneyinde İzmit Körfeziyle sınırlanan Gebze; yayla görünümünde bir tepe üzerinde kurulmuştur. İlçe merkezinin genel boyutları doğudan-batıya 10 km, kuzeyden-güneye 15 km.dir. Marmara sahiline 7 km., İzmit’e 49 km., İstanbul’a 45 km. uzaklıkta bulunmaktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği 130 metredir. Günümüzde Gebze kara, deniz ve demiryollarının birbirleriyle kesiştiği önemli kavşak noktasında bulunmaktadır. Eski Gebze şimdiki kasabanın yakınındadır. Yüzeyi kuzeydoğuda dağ ve sırtlardan, batı güneyde kıyıya yakın bölümlerinde düzlüklerden ibarettir. Yapılan hesaplamalara göre; Gebze nüfus ve gelişme açısından, Türkiye’nin mevcut 30 ilinden daha büyük bir kent düzeyindedir. Eski bir geçmişe sahip olan Gebze son dönemlerde nüfus itibariyle Kocaeli merkezini de aşmış bulunmaktadır. Yapımına 1983 yılında başlanan ve halen hizmet vermekte olan Eskihisar-Topçular Arabalı Vapur iskeleleri İstanbul’un Bursa, İzmir ve Ege Bölgesi ile ulaşımını sağlamaktadır. 45 km uzunluğundaki bir karayolu ile İstanbul’a, 49 km uzunluğundaki diğer bir karayolu ile İzmit’e bağlanan Gebze, aynı zamanda Avrupa’yı Asya’ya bağlayan önemli bir ulaşım merkezi üzerindedir. Ulaşım türlerinin çeşidine rağmen, karayolu, baskın durumdadır. İlçe sınırları içinde, göl ,dağ, akarsu bulunmamakla beraber, yaklaşık 650 metre yüksekliği geçmeyen tepelerin ve sırtların varlığından söz edilebilmektedir. Bu tepelerin en yükseği Gaziler Tepesi’dir. Ancak akarsu yerine dereler ve derecikler mevcuttur. Yaz ve kış ayları boyunca su seviyelerini tek muhafaza eden deresi, Dilovası’nı baştan başa kat ederek İzmit Körfezi’ne dökülen 12 km. uzunluğundaki Dilderesi’dir. İKLİMİ Genellikle Karadeniz ve Akdeniz bölgeleri arasında bir geçiş özelliği taşımaktadır. Yaz mevsimi sıcak ve az yağışlı, kış mevsimi oldukça serin ve daha ziyade yağışlı geçmektedir. Yıllık yağış ortalaması 550 mm. En çok yağış Aralık-Ocak aylarında, en az yağış ise Ağustos ayındadır. En sıcak ay ortalaması 24.2 derece ile Ağustos ayı, en soğuk ay ortalaması 6.5 derece ile Ocak ayıdır. İstanbul’un sınır komşusu olan Gebze’nin Körfez şeridi üzerindeki yerleşim yerlerinde, tabiatın oluşturduğu birbirinden güzel koyları ve tabii plajları ile çekici düzeydedir. Yörenin ekilebilir topraklarında tarım, meyvecilik, sebzecilik ileri bir durumdadır. Marmara kıyısında ilçe toprakları genellikle ovalıktır. Gebze’de her cuma günü Kızılay ve Şehit Numan Dede Caddeleri üzerinde yoğunlaşan bir pazar kurulmaktadır. Gebze’nin etrafındaki 22 köyde yaşayan ve Gebze merkezde bulunan insanların kullandığı bir pazar olması sonucu bölgesel bir pazar niteliği taşımakta ve ekonomik, sosyal anlamda insanların etkileşim içinde bulunmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda Cuma günleri Gebze’de trafiğin yoğun olarak yaşandığı günlerdir. Bu pazarda Gebze ve Tuzla’nın çevre köylerinde yerli bahçe ürünleri yetiştiren üretici köylüler, ürünlerini aracısız tüketiciye satma imkanı bulmaktadır. Yöreye özgü, kendine has lezzeti olan, domates, biber, patlıcan, taze fasulye bamya ve daha pek çok bahçe ürünü bu pazarda doğal besinlere yönelen vatandaşlara birinci elden ulaştırılmaktadır. |
